Las Fanal na Maderze – magiczny las wawrzynowy we mgle

Fanal na Maderze to miejsce, które wygląda jak scenografia filmu fantasy: potężne, powyginane drzewa obrośnięte mchem, zielone łąki i mgła, która w kilka minut potrafi zasnuć cały las. Parque Florestal do Fanal to fragment słynnych lasów wawrzynowych wpisanych na listę UNESCO i jedno z najczęściej fotografowanych miejsc wyspy. Fanal jest też jednym z punktów naszego przewodnika – 10 miejsc, które musisz odwiedzić na Maderze, a więcej o całej wyspie znajdziesz w przewodniku po Maderze.

Gdzie leży las Fanal i jak dojechać?

Fanal znajduje się w północno-zachodniej części Madery, na płaskowyżu Paul da Serra, na wysokości około 1100 m n.p.m. Najwygodniej dojechać tu samochodem – komunikacja publiczna dociera w to miejsce bardzo rzadko. Z Funchal jazda trwa około godziny.

Sama droga jest atrakcją: kręte serpentyny, punkty widokowe i górskie krajobrazy sprawiają, że warto jechać bez pośpiechu. Dobra wiadomość jest taka, że wstęp do parku Fanal jest bezpłatny – w przeciwieństwie do części popularnych szlaków na Maderze nie trzeba tu wcześniej rezerwować biletu.

Lasy wawrzynowe Laurisilva – las sprzed milionów lat

Relikt dawnej Europy

Lasy wawrzynowe, zwane Laurisilva, to prawdziwy relikt prehistorycznej Europy. Miliony lat temu podobne lasy porastały znaczną część południowej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Gdy klimat zaczął się ochładzać i wysuszać, niemal całkowicie zniknęły z kontynentu.

Madera okazała się dla nich schronieniem. Łagodny, wilgotny klimat Atlantyku, częste mgły i obfite opady pozwoliły drzewom przetrwać praktycznie bez zmian. Wyspa nigdy nie była pokryta lądolodem, a odległość od kontynentu dodatkowo chroniła ten ekosystem. Dziś Laurisilva zajmuje około jednej piątej powierzchni Madery i jest największym zachowanym kompleksem tego typu lasów na świecie.

Drzewa, które pamiętają odkrywców

W Fanal rosną potężne drzewa, z których wiele ma kilkaset lat, a niektóre okazy nawet około 600 lat. Ich powykręcane pnie i rozłożyste konary pokrywają mchy, porosty i paprocie, które korzystają z dużej wilgotności powietrza. W lasach wawrzynowych spotkasz m.in. wawrzyn kanaryjski, til i barbusano, a część tutejszych roślin występuje wyłącznie na Maderze i pobliskich wyspach.

Las, który sam produkuje wodę

Fenomen Laurisilvy to nie tylko wiek drzew, ale też mikroklimat. Chmury znad Atlantyku zatrzymują się na górskich zboczach, mgła osiada na liściach i gałęziach, a potem powoli spływa do gleby. Las dosłownie „zbiera” wodę i zasila źródła oraz potoki, z których od wieków korzystają słynne lewady – kanały rozprowadzające wodę po całej wyspie. O lewadach piszemy więcej w drugiej części przewodnika po Maderze.

Mgła w Fanal – kiedy przyjechać i jak się przygotować?

Fanal słynie z bardzo zmiennej pogody. Chmury często zatrzymują się na płaskowyżu – w jednej chwili spacerujesz w pełnym słońcu, a kilka minut później cały las znika w gęstej mgle. To właśnie ona tworzy tajemniczy klimat, który przyciąga fotografów, i sprawia, że miejsce zachwyca o każdej porze roku.

• Weź ciepłą warstwę i coś przeciwdeszczowego – na tej wysokości jest wyraźnie chłodniej niż na wybrzeżu, a mgła jest wilgotna.
• Załóż wygodne buty – spaceruje się po łąkach i nierównym terenie, który po deszczu bywa śliski.
• Uważaj na drodze – we mgle widoczność potrafi gwałtownie spaść, a po okolicy chodzą krowy.
• Daj sobie czas – jeśli trafisz na słońce, poczekaj chwilę na mgłę i odwrotnie. Zarezerwuj na spacer przynajmniej godzinę lub dwie.

Co zobaczyć w Fanal i okolicy?

Łąki, krowy i widoki na doliny

Wokół drzew rozciągają się zielone łąki, na których często pasą się krowy – stały się one jednym z symboli tego miejsca. W pobliżu znajdziesz też głębokie doliny i wąwozy z widokami na górzyste wnętrze wyspy. To dobre miejsce na spokojny spacer i odpoczynek od zatłoczonych atrakcji.

Fanal z lotu ptaka

Z góry najlepiej widać, jak gęste korony drzew przeplatają się z chmurami, a zielone polany kontrastują z ciemnym lasem. Takie ujęcia pokazujemy w artykule Madera z drona – najpiękniejsze miejsca wyspy z lotu ptaka. Pamiętaj, że latanie dronem nad terenami chronionymi wymaga dodatkowych zgód.

Północno-zachodnie wybrzeże

Wizytę w Fanal łatwo połączyć z wybrzeżem. Niedaleko leży Seixal z czarną wulkaniczną plażą i punkt widokowy na skały Ribeira da Janela, a na zachodzie czekają kolejka w Achadas da Cruz i latarnia Ponta do Pargo. Wszystkie te miejsca opisujemy w obu częściach naszego przewodnika po Maderze.

Noclegi w okolicy Fanal – gdzie spać?

Jeśli chcesz przyjechać do Fanal o świcie albo zobaczyć las przy wieczornej mgle, przenocuj na północnym zachodzie wyspy, np. w Porto Moniz lub okolicy. Na krótszy wyjazd wystarczy baza w Funchal – dojazd zajmie około godziny.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wstęp do lasu Fanal jest płatny?

Nie, wstęp do Parque Florestal do Fanal jest bezpłatny. Zasady na Maderze mogą się jednak zmieniać, więc przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne informacje.

Jak dojechać do Fanal z Funchal?

Najlepiej samochodem – jazda trwa około godziny i prowadzi krętymi górskimi drogami. Komunikacja publiczna dociera tu bardzo rzadko.

Kiedy w Fanal jest mgła?

Nie da się tego przewidzieć – mgła pojawia się często i potrafi nadejść w kilka minut. Jeśli zależy Ci na mglistych zdjęciach, zaplanuj więcej czasu na miejscu i bądź elastyczny.

Ile lat mają drzewa w Fanal?

Wiele drzew ma kilkaset lat, a najstarsze okazy liczą nawet około 600 lat.