Fatima – pielgrzymka krok po kroku. Sanktuarium, terminy, dojazd i wybór biura

Fatima to jedno z najważniejszych sanktuariów maryjnych na świecie i jeden z najczęściej wybieranych kierunków polskich pielgrzymek lotniczych. Ten poradnik zbiera najważniejsze informacje przed wyjazdem: historię objawień, miejsca, które warto zobaczyć, najlepsze terminy, dojazd i to, na co zwrócić uwagę w ofercie biura. Organizatorów porównasz w naszym rankingu biur pielgrzymkowych, a ogólne zasady wyboru opisaliśmy w poradniku biuro pielgrzymkowe – jak wybrać.

Fatima – co się tu wydarzyło?

13 maja 1917 roku troje pastuszków – Łucja dos Santos oraz rodzeństwo Franciszek i Hiacynta Marto – opowiedziało o spotkaniu z Matką Bożą w dolinie Cova da Iria. Kolejne objawienia miały miejsce 13. dnia następnych miesięcy, aż do października. 13 października 1917 roku tłum zgromadzony w Cova da Iria był świadkiem zjawiska nazwanego „cudem słońca”.

Kościół uznał objawienia w 1930 roku. Franciszek i Hiacynta zostali kanonizowani przez papieża Franciszka w Fatimie 13 maja 2017 roku, w setną rocznicę pierwszego objawienia. Dla Polaków Fatima ma też szczególne znaczenie przez Jana Pawła II – zamach na papieża miał miejsce 13 maja 1981 roku, w rocznicę objawień, a kula, która go raniła, została później umieszczona w koronie figury Matki Bożej Fatimskiej.

Co zobaczyć w Fatimie? Najważniejsze miejsca sanktuarium

Sanktuarium to rozległy teren z ogromnym placem modlitwy pośrodku. Większość miejsc obejdziesz pieszo w ciągu jednego dnia, ale na pielgrzymce warto mieć tu co najmniej dwie noce, żeby wziąć udział w wieczornym różańcu i procesji.

Kaplica Objawień (Capelinha)

Niewielka kaplica stoi dokładnie w miejscu objawień i jest sercem całego sanktuarium. Pod zadaszeniem przez cały dzień odmawia się różaniec i odprawia Msze w wielu językach, a figura Matki Bożej Fatimskiej stoi w miejscu, gdzie rósł dąb, nad którym według pastuszków ukazywała się Maryja. Wieczorem stąd rusza procesja ze świecami.

Zdjęcie: High Contrast, Wikimedia Commons (CC BY 3.0 de).

Bazylika Matki Bożej Różańcowej

Biała bazylika z wysoką wieżą zamyka plac od północy. Konsekrowano ją w 1953 roku. W jej wnętrzu znajdują się groby wszystkich trojga pastuszków: świętych Franciszka i Hiacynty oraz siostry Łucji, która zmarła w 2005 roku.

Bazylika Trójcy Przenajświętszej i plac modlitwy

Po drugiej stronie placu stoi nowoczesna, okrągła Bazylika Trójcy Przenajświętszej, oddana w 2007 roku. To jeden z największych kościołów katolickich na świecie – mieści kilka tysięcy osób, dlatego tu odbywają się Msze dla dużych grup. Między bazylikami rozciąga się plac, na którym w największe święta modlą się dziesiątki tysięcy ludzi. Wielu pielgrzymów pokonuje część drogi do kaplicy na kolanach – w tym celu wyznaczono specjalny, gładki pas.

Zdjęcie: Reis Quarteu, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).

Droga Krzyżowa i Aljustrel

Z sanktuarium prowadzi ścieżka Drogi Krzyżowej przez gaje oliwne do Valinhos – miejsca jednego z objawień – i dalej do wioski Aljustrel. Zachowały się tu rodzinne domy pastuszków, które można zwiedzić. Spacer zajmuje kilka godzin w obie strony i dla wielu osób jest najbardziej wyciszającą częścią pielgrzymki.

Kiedy jechać do Fatimy?

Sanktuarium jest otwarte przez cały rok, ale terminy rocznicowe wyglądają zupełnie inaczej niż zwykłe dni:

• 12–13 maja i 12–13 października – główne pielgrzymki rocznicowe z setkami tysięcy uczestników, wieczorną procesją ze świecami i pożegnaniem figury Matki Bożej machaniem chusteczkami. Niezapomniana atmosfera, ale też tłok i najwyższe ceny noclegów.
• 13. dzień miesięcy od czerwca do września – mniejsze pielgrzymki rocznicowe.
• kwiecień, maj, wrzesień, październik poza rocznicami – dobry kompromis: przyjemna pogoda i mniej ludzi.
• lato – w lipcu i sierpniu w środkowej Portugalii bywa bardzo gorąco, a plac nie daje cienia.

Aktualny kalendarz celebracji i godziny Mszy w poszczególnych językach sprawdzisz na oficjalnej stronie sanktuarium, fatima.pt, która ma też wersję polską.

Jak dojechać do Fatimy z Polski?

Najprościej samolotem do Lizbony – z Polski latają tam bezpośrednie rejsy z kilku miast. Z lotniska do Fatimy jest ok. 130 km, czyli mniej więcej półtorej godziny autokarem; w zorganizowanej pielgrzymce transfer jest w cenie. Drugą opcją jest lotnisko w Porto (ok. 190 km). Pielgrzymki autokarowe z Polski do Portugalii zdarzają się rzadko, bo w jedną stronę to ponad 3000 km.

Wiele biur łączy Fatimę z innymi miejscami. Najpopularniejsze trasy to Fatima z Lizboną (o stolicy przeczytasz w przewodniku Lizbona – co warto zobaczyć), Fatima z Santiago de Compostela oraz trasa Fatima – Santiago – Lourdes. Po drodze program obejmuje często Batalhę, Nazaré albo Obidos. Więcej o kraju znajdziesz na stronie Portugalia.

Jak wygląda pielgrzymka do Fatimy z biurem podróży?

Typowa pielgrzymka lotnicza trwa od 4 do 8 dni. Krótsze wyjazdy to zwykle Lizbona i Fatima, dłuższe – trasa po Portugalii albo połączenie z Hiszpanią. Przykładowy program 5-dniowego wyjazdu:

• dzień 1 – przelot do Lizbony, zwiedzanie miasta, przejazd do Fatimy,
• dzień 2 – Msza w sanktuarium, Kaplica Objawień, bazyliki, wieczorny różaniec i procesja ze świecami,
• dzień 3 – Droga Krzyżowa do Valinhos i Aljustrel, czas wolny na modlitwę,
• dzień 4 – Batalha, Nazaré lub Obidos,
• dzień 5 – powrót do Lizbony i przelot do Polski.

Noclegi są najczęściej w hotelach i domach pielgrzyma kilkaset metrów od sanktuarium, zwykle ze śniadaniem i obiadokolacją. W dobrych ofertach z grupą leci kapłan, a program przewiduje polskojęzyczną Mszę. Zapytaj o to przed zapisem.

Praktyczne informacje: dokumenty, pieniądze, ubezpieczenie

• dokument – Portugalia należy do UE i strefy Schengen, wystarczy ważny dowód osobisty,
• waluta – euro,
• ubezpieczenie – w UE działa karta EKUZ, ale nie pokrywa wszystkiego (np. transportu do Polski); warto mieć polisę turystyczną – zobacz poradnik jakie ubezpieczenie podróży kupić,
• ubiór – w kaplicach i bazylikach obowiązuje skromny strój; na wieczorną procesję przyda się ciepła warstwa, bo nawet latem wieczory bywają chłodne,
• świece – na procesję kupisz je na miejscu w sanktuarium.

Jak wybrać biuro na pielgrzymkę do Fatimy?

Oferty pielgrzymek do Fatimy różnią się przede wszystkim liczbą nocy w samym sanktuarium, terminem (rocznica czy zwykły dzień) i tym, ile miejsc „dokleja” się do programu. Przed wpłatą zaliczki sprawdź:

1. wpis do rejestru organizatorów turystyki i gwarancję – instrukcję znajdziesz w poradniku jak sprawdzić biuro podróży,
2. ile nocy spędzisz w Fatimie – przy jednej nocy nie ma czasu na wieczorną procesję i spokojną modlitwę,
3. czy w grupie jest kapłan i polskojęzyczna Msza,
4. co jest w cenie – przeloty z bagażem, transfery, wyżywienie, wstępy do zabytków, słuchawki dla grupy,
5. opinie innych pielgrzymów o pilocie i organizacji.

Jeśli planujesz kolejne wyjazdy, zajrzyj też do naszych poradników o pielgrzymkach do Medjugorie i do Rzymu i Watykanu.